YÜRÜTME DURDURULDU

Konacık Belediyesi’nin öncülüğünde ve diğer bazı belde belediyelerinin Danıştay 8. Dairesi’ne; belde belediyelerinin bazı yetkilerini valilik onayı ile kullanabileceklerine ilişkin İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 24 Nisan 2012 tarih ve 11085 sayılı Genelgesi’ne yaptığı itiraz haklı bulunarak, Danıştay 8. Dairesi tarafından 2012/4797 sayılı karar ile yürütme durduruldu.

Konacık Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen itiraz sonucunda durdurma kararı verilen genelgenin söz konusu 1. maddesinin uygulanması halinde Belediye hizmetlerinin aksayacağı ve hizmetten yararlanan vatandaşlar yönünden telafisi güç veya imkânsız zararlara neden olabileceğinden dolayı Büyükşehir Yasası çerçevesinde kapanacak olan belde belediyeleri, İçişleri Bakanlığı’na yürütmenin durdurulması ile ilgili dava açtı. Yapılan itirazı inceleyen Danıştay 8. Dairesi; belde belediyelerinin bazı yetkilerini valilik onayı ile kullanabileceklerine ilişkin İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 24.04.2012 gün ve 11085 sayılı genelgesinin, belde belediyeleri üzerinde yasayla getirilmemiş bir vesayet denetimi yarattığı, Anayasa’ya ve 5393 sayılı Belediye Kanununa aykırı olduğu kanaatine vararak yürütmenin durdurulmasına karar verdi.

Danıştay 8. Dairesi’nin Yürütmenin Durdurulması İle İlgili Verdiği Karar Davacı belediye tarafından, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 24.04.2012 gün ve 11085 sayılı Genelgesinin iptali istenilmekte ise de, dava dilekçesinin içeriğinden, hukuka aykırılık iddialarının Genelgenin 1. Maddesine yönelik olduğu anlaşıldığından, anılan genelge ile ilgili istem belirtilen madde ile sınırlı olarak incelenmiştir.

Davaya konu Genelgenin 1.Maddesinde;”Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya, Samsun, Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerindeki bütün belde belediyeleri her türlü taşınmaz tahsisi satışı ve kiralanması, yeni personel istihdamı, iş ve toplu sözleşmenin yapılması, yeni nazım ve uygulama imar planı yapılması, imar planı değişikliği ve revizyonu ile inşaat ruhsatı işlemleri hariç her türlü imar uygulaması, iş makineleri ve diğer taşıtların satılması.5393 sayılı Belediye Kanununun 68 inci maddesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla borçlanmaları ve ticari plaka verilmesi ile ilgili işlemlerini valilik onayı ile yapacaklardır” düzenlenmesine yer verilmiştir.

İdari vesayet, merkezi yönetiminin, yerel yönetimlerin icrai kararlarını onama, geri çevirme ve kimi ayrık durumlarda da değiştirerek onama yetkisidir. Başka bir anlatımla, merkezi yönetime yerinden yönetim organları ve onların çalışmaları üzerinde, kamu yararını korumak amacıyla üst otoritelere yasayla verilen yetkilerin bütünüdür. Bu yetki yerel yönetimlerin yetkisini ortadan kaldıracak, etkisiz kılacak bir biçimde kullanılamayacağı gibi kanunda öngörülen vesayet denetimine ilişkin sınırların yorum yoluyla genişletilmesine de hukuken olanak bulunmamaktadır.

Yukarıda aktarılan Anayasa kuralından da anlaşılacağı üzere, merkezi idare içerisinde yer alan valiliklere belediyelerin kimi işlemleri üzerinde onay yetkisi tanınması, ancak kanunda öngörüldüğü takdirde mümkün olup: böyle bir yetkinin başka bir düzenleme ile tanınmasına hukuken olanak bulunmamaktadır. Vesayet yetkisi, Anayasa’nın 123. Maddesi ile öngörülen idarenin bütünlüğü ilkesini sağlamanın bir aracı olmakla birlikte sadece bu ülkeden hareketle vesayet yetkisinin kanunla öngörülmesine gerek olmadığı sonucuna varılması da mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı Kanunun 27/2 maddesinde belirtilen koşulların birlikte gerçekleştiği anlaşıldığından işlemin kabulüyle İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 24.04.2012 gün ve 11085 sayılı Genelgesinin 1.maddesinin yürütmesinin durdurulmasına kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna itiraz yolu açık olmak üzere 25/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.